Analistler Uyarıyor: 1,5 Trilyon Dolarlık ABD Savunma Bütçesi Zor Görünüyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın savunma harcamalarını 1,5 trilyon dolara çıkarma çağrısı, piyasalarda ve politika çevrelerinde dikkat çekici bir tartışma başlattı. Ancak analizler, bu büyüklükte bir bütçenin mevcut mali dengeler ve Kongre dinamikleri içinde hayata geçirilmesinin oldukça zor olduğuna işaret ediyor.
Halihazırda 2025 mali yılı için savunma amaçlı ihtiyari harcamalar yaklaşık 832 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Buna ek olarak, daha önce kabul edilmiş mevzuat kapsamında tahsis edilen ve zaman içinde kullanılacak olan yaklaşık 150 milyar dolarlık zorunlu fonlama da mevcut. Bu tablo, mevcut bütçe çerçevesinin zaten yüksek bir savunma harcamasına işaret ettiğini gösteriyor.
Beyaz Saray, 2026 mali yılı için daha önce yaklaşık 1 trilyon dolarlık bir savunma bütçesi önermişti. Ancak bu seviyeye ulaşılabilmesi için, standart tahsis sürecinin ötesine geçilmesi ve yeni bir uzlaşma yasasının devreye sokulması gerekiyor. İhtiyari harcamaların mevcut görünümde yalnızca sınırlı artış göstermesi beklenirken, daha büyük bir sıçrama için siyasi mutabakat şart görünüyor.
Savunma bütçesinin 1,5 trilyon dolara çıkarılması ise uzlaşma mekanizması aracılığıyla yaklaşık 670 milyar dolarlık ek zorunlu harcama yaratılması anlamına geliyor. Wolfe Research analisti Tobin Marcus, bu senaryoyu mevcut koşullar altında “gerçekleşme ihtimali son derece düşük” olarak değerlendiriyor. Marcus’a göre, bu büyüklükte bir fonlamanın Kongre’den geçmesi için gereken siyasi destek bulunmuyor.
Analist, Kongre’nin savunma harcamalarını uzlaşma yoluyla 1 trilyon dolara daha yakın bir seviyeye taşımasının teorik olarak mümkün olabileceğini kabul ediyor. Ancak bunun bile ciddi engellerle karşılaşacağını vurguluyor. Marcus, özellikle ikinci bir uzlaşma tasarısının yasalaşma ihtimali konusunda birçok meslektaşına kıyasla daha temkinli bir duruş sergiliyor.
Bu temkinin arkasında, aynı yasama aracına yüklenen farklı ve birbiriyle rekabet eden politika öncelikleri bulunuyor. Trump’ın uzlaşma sürecini tüketici teşvik ödemeleri için kullanma sinyali vermesi, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson’ın sağlık politikalarına odaklanması ve mali muhafazakâr kanada ek harcama kesintileri sözü verilmesi, süreci daha karmaşık hale getiriyor.
Tüm bu başlıkların, dar ve kırılgan bir Cumhuriyetçi çoğunluğa sahip Temsilciler Meclisi’nde aynı anda ilerletilmeye çalışılması, savunma bütçesini ciddi biçimde genişletme girişiminin sürdürülebilirliğini zayıflatıyor. Marcus’a göre bu tablo, savunma fonlamasını agresif biçimde artırma çabasının siyasi ağırlığı altında dağılma riskini beraberinde getiriyor.
