Avrupa’dan kritik uyarı: Hürmüz’de kesinti havacılığı ve enerjiyi vurabilir
Avrupa Komisyonu Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, İran kaynaklı jeopolitik gerilimin Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli bir kesintiye dönüşmesi halinde bunun yalnızca enerji piyasalarını değil, aynı zamanda küresel ticaret ve havacılık sektörünü de ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, böyle bir senaryonun Avrupa ve dünya ekonomisi açısından “felaket” niteliğinde sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
AB kriz senaryosuna hazırlanıyor: Havacılık sektörü için kapsamlı önlem paketi oluşturuluyor
Avrupa Komisyonu, olası bir jet yakıtı kıtlığına karşı havalimanı slotlarının yeniden düzenlenmesi, anti-tankering uygulamalarının devreye alınması, yolcu haklarının korunması ve kamu hizmeti yükümlülüklerinin yeniden yapılandırılması gibi bir dizi önlemi içeren kapsamlı bir rehber üzerinde çalışırken, bu adımların hava trafiğinde yaşanabilecek aksaklıkları minimize etmeyi hedeflediği ifade ediliyor.
Şu an için arz sorunu yok ancak kırılganlık artıyor
Tzitzikostas, mevcut durumda Avrupa genelinde jet yakıtı arzında herhangi bir kesinti yaşanmadığını özellikle vurgularken, Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir ablukanın enerji tedarik zincirinde ciddi kırılmalara yol açabileceğini ve bu nedenle risklerin proaktif politikalarla yönetilmeye çalışıldığını belirtiyor.
Enerji bağımlılığını azaltma stratejileri hız kazanıyor
Avrupa Birliği’nin sürdürülebilir havacılık yakıtı ve sentetik yakıt üretimini artırarak Orta Doğu’ya olan bağımlılığı azaltmayı hedeflediği belirtilirken, aynı zamanda ABD’den Jet A tipi yakıt ithalatı gibi alternatif seçeneklerin de değerlendirme sürecinde olduğu ve enerji arz güvenliğinin çeşitlendirilmesinin öncelikli hedefler arasında yer aldığı ifade ediliyor.
Stratejik rezervler devreye girebilir ancak kontrollü kullanım esas alınacak
Avrupa’nın sahip olduğu acil durum jet yakıtı rezervlerinin yalnızca gerektiğinde devreye alınacağı belirtilirken, bu süreçte şeffaflık ve koordinasyonun ön planda tutulacağı ve ulusal düzeyde yapılacak müdahalelerin piyasa dengesini bozmayacak şekilde planlanacağı vurgulanıyor.
Uçuş iptalleri için henüz erken ancak olağanüstü koşullar senaryosu gündemde
Yetkililer, kısa vadede geniş çaplı uçuş iptallerine yönelik bir işaret bulunmadığını ifade ederken, olası yakıt kaynaklı aksaklıkların “olağanüstü koşullar” kapsamında değerlendirilerek yolcu tazminat kurallarında esneklik sağlanabileceğini belirtiyor.
Piyasalar diplomatik gelişmelere odaklanmış durumda
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin yalnızca enerji arzı değil, küresel lojistik ve havacılık sektörü üzerinde de belirleyici olacağını ifade ederken, önümüzdeki süreçte diplomatik temasların ve jeopolitik gelişmelerin piyasa yönünü tayin eden en önemli faktörler arasında yer alacağını vurguluyor.
